De slimme meter: wat is het en hoe werkt het?
Sinds 2012 plaatst de Nederlandse overheid digitale meters bij huishoudens. Inmiddels heeft het overgrote deel van de Nederlandse woningen er een. Toch weten de meeste mensen niet precies wat zo'n apparaat doet en waarom het zo belangrijk is geworden voor energieopslag en dynamische tarieven.
Wat is een slimme meter?
Een slimme meter is een digitale elektriciteitsmeter die automatisch het verbruik en de teruglevering van stroom registreert. In tegenstelling tot een traditionele meter, die je zelf moest aflezen, stuurt dit apparaat die gegevens automatisch door naar de netbeheerder.
Het verbruik wordt per kwartier geregistreerd. Dat maakt het mogelijk om nauwkeurig bij te houden wanneer en hoeveel stroom er wordt afgenomen of teruggeleverd. Die kwartierdata is de basis voor dynamische energiecontracten waarbij de prijs per kwartier verschilt.
Wat meet dit apparaat precies?
Een digitale meter registreert meer dan alleen het totale verbruik. Hij houdt per kwartier bij hoeveel stroom er van het net wordt afgenomen en hoeveel er wordt teruggeleverd. Bij woningen met zonnepanelen is dat verschil direct zichtbaar in de data.
Daarnaast registreert het apparaat het verbruik per fase. Bij een 3-fase aansluiting is daardoor precies te zien hoeveel stroom er per fase wordt gebruikt. Die informatie is waardevol voor het optimaal aansluiten van een plug-in thuisbatterij, omdat een batterij op één fase tegelijk levert.
De data wordt elke kwartier automatisch doorgestuurd naar de netbeheerder. Via de P1-poort is die data ook real-time beschikbaar voor externe apparaten zoals een thuisbatterij of energiemanagementsysteem.
Wat zit er op het apparaat?
De digitale meter heeft meerdere aansluitpunten. De belangrijkste voor thuisbatterijgebruikers is de P1-poort. Die poort geeft real-time inzicht in het actuele verbruik en de teruglevering van de woning. Via een P1-meter of P1-kabel kan een thuisbatterij die data uitlezen en automatisch reageren op het verbruik. Meer over hoe een P1-meter werkt lees je in het artikel over de P1-meter.
Daarnaast heeft het apparaat een S1-poort voor gas en een verbinding met het netbeheerderssysteem voor de automatische doormelding van verbruiksdata.
Waarom is de slimme meter belangrijk voor een thuisbatterij?
Zonder dit apparaat kan een thuisbatterij niet automatisch sturen op het werkelijke verbruik van de woning. De P1-poort is de verbinding tussen de elektrische installatie en de batterij. Via die verbinding weet de batterij op elk moment hoeveel stroom de woning verbruikt, hoeveel zonnepanelen opwekken en hoeveel er wordt teruggeleverd.
Op basis van die data besluit het systeem automatisch wanneer het laadt en wanneer het ontlaadt. Dat gaat volledig op de achtergrond, zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen. Meer over hoe de meterkast en dit apparaat samenhangen lees je in het artikel over de meterkast.
Heeft iedereen al een digitale meter?
Niet iedereen. Hoewel de uitrol inmiddels ver gevorderd is, zijn er nog altijd woningen met een traditionele meter. Wie nog geen digitale meter heeft kan die aanvragen bij de netbeheerder. De plaatsing is kosteloos.
Voor wie een plug-in thuisbatterij wil aanschaffen zonder dit apparaat is er een alternatief. Een CT-klem kan het verbruik meten zonder P1-poort. Meer over hoe dat werkt lees je in het artikel over de CT-klem.
Digitale meting en dynamische energietarieven
Een kwartierregistratie is ook de basis voor dynamische energiecontracten. Omdat het verbruik per kwartier wordt bijgehouden, kan een energieleverancier de werkelijke prijs per kwartier doorberekenen. Zonder die registratie is een dynamisch contract niet mogelijk.
Voor huishoudens met een thuisbatterij en een dynamisch contract biedt dat een dubbel voordeel. De batterij kan automatisch laden op goedkope momenten en ontladen op dure momenten, terwijl het apparaat die data real-time aanlevert. Meer over hoe dynamische tarieven werken lees je in het artikel over dynamische energietarieven.