Hoe is je energierekening opgebouwd?
Je energierekening bestaat uit drie blokken: de leveringskosten van je energieleverancier, de energiebelasting aan de overheid en de netbeheerkosten van je regionale netbeheerder. Over het geheel betaal je 21% btw, en daar gaat één vast kortingsbedrag vanaf: de vermindering energiebelasting. Wij leggen per blok uit wat je betaalt, en eerlijk: welk deel je zelf kunt beïnvloeden en welk deel vaststaat.
Blok 1: de leveringskosten
Dit is het enige deel dat van je leverancier komt. Het bestaat uit twee onderdelen. Het leveringstarief is de prijs per kWh die je verbruikt. Bij een vast of variabel contract staat die prijs voor langere tijd vast, bij een dynamisch contract verandert hij per kwartier of uur. Meer over die contractvormen lees je in het artikel over energiecontracten.
Daarnaast betaal je vaste leveringskosten, ook wel vastrecht genoemd: een klein bedrag per maand voor de administratie van je leverancier, ongeacht je verbruik.
Dit blok is het enige deel van je rekening dat je actief kunt beïnvloeden. Wie een dynamisch contract heeft en slim verbruikt op goedkope uren, drukt de leveringskosten fors. Meer daarover lees je in het artikel over dynamische energietarieven.
Blok 2: de energiebelasting
Over elke kWh die je van het net afneemt betaal je energiebelasting aan de overheid. Je leverancier int die belasting bij je en draagt hem af. Het tarief wordt jaarlijks door de overheid vastgesteld en vormt een fors deel van wat je per kWh betaalt. Het actuele tarief vind je bij de Belastingdienst onder energiebelasting.
Daar staat een korting tegenover: de vermindering energiebelasting. Dat is een vast bedrag per jaar dat elke woning met een elektriciteitsaansluiting terugkrijgt, onafhankelijk van het verbruik. Je ziet het als aftrekpost op je jaarafrekening staan. Het idee erachter: een basishoeveelheid stroom wordt als noodzakelijk gezien, en daarover krijg je de belasting terug. Ook dit bedrag wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld.
Blok 3: de netbeheerkosten
De netbeheerder beheert de kabels en de aansluiting van je woning. Welke netbeheerder dat is, hangt af van je regio en kun je niet kiezen. De netbeheerkosten zijn een vast bedrag per jaar dat afhangt van de zwaarte van je aansluiting, niet van je verbruik. De tarieven worden jaarlijks vastgesteld onder toezicht van de ACM; het bedrag voor jouw aansluiting staat op de website van je netbeheerder.
Deze kosten stijgen de laatste jaren, onder meer door de investeringen die nodig zijn om het volle stroomnet uit te breiden. Meer over die achtergrond lees je in het artikel over netcongestie.
En daaroverheen: 21% btw
Over vrijwel alle onderdelen betaal je 21% btw: over de leveringskosten, de energiebelasting en de netbeheerkosten. De bedragen die leveranciers adverteren zijn meestal inclusief btw, maar controleer dat altijd even bij het vergelijken van contracten.
Wat kun je zelf beïnvloeden?
Wij zien in de praktijk dat veel huishoudens schrikken van hoe klein het beïnvloedbare deel van de rekening eigenlijk is. De netbeheerkosten staan vast. De vermindering energiebelasting staat vast. De energiebelasting per kWh staat vast, al betaal je er minder van naarmate je minder stroom van het net afneemt.
Het enige knopje waar je echt aan kunt draaien zijn de leveringskosten: wat je betaalt per kWh en hoeveel kWh je van het net afneemt. Precies daar zit de winst van slim eigen verbruik. Wie zonnestroom zelf gebruikt in plaats van afneemt van het net, en wie goedkope uren benut met een dynamisch contract, verlaagt het variabele deel structureel. Zeker nu de salderingsregeling in 2027 stopt, wordt dat verschil groter. Meer daarover lees je in het artikel over de salderingsregeling.