HEMS: wat is het en hoe werkt het bij een thuisbatterij?
Een thuisbatterij wordt slimmer naarmate hij beter wordt aangestuurd. Het systeem dat die aansturing verzorgt heet een HEMS, wat staat voor Home Energy Management System. Voor huishoudens die maximaal willen profiteren van zonnestroom en dynamische energietarieven is goede energiesturing een waardevol onderdeel van de energie-installatie.
Wat is een HEMS?
Een Home Energy Management System is een softwareplatform dat de energiestromen binnen een woning bewaakt en aanstuurt. Het verbindt de thuisbatterij, zonnepanelen, slimme meter, laadpaal en andere verbruikers met elkaar en optimaliseert automatisch wanneer energie wordt opgeslagen, gebruikt of teruggeleverd.
Het verschil met een eenvoudige P1-meter is dat dit systeem niet alleen meet maar ook actief stuurt. Een P1-meter levert data aan de batterij. Een energiemanagementsysteem gebruikt die data om beslissingen te nemen op basis van regels, voorspellingen en tarieven. Meer over hoe een P1-meter werkt lees je in het artikel over de P1-meter.
Wat doet dit systeem precies?
Het bewaakt continu het energieverbruik van de woning, de opwekking van de zonnepanelen, de laadtoestand van de batterij en de actuele energieprijzen bij een dynamisch contract.
Op basis van die informatie besluit het automatisch wanneer de batterij moet laden, wanneer hij moet ontladen en hoeveel stroom er wordt teruggeleverd aan het net. Bij een dynamisch energiecontract kan het systeem de batterij laden op het goedkoopste moment van de dag en ontladen op het duurste moment.
Daarnaast kan het de laadpaal aansturen zodat een elektrische auto wordt opgeladen op de goedkoopste momenten. En bij woningen met een warmtepomp kan het systeem de warmtepomp aansturen op basis van de energieprijzen en de beschikbare zonnestroom. Meer over dynamische energietarieven lees je in het artikel over dynamische energietarieven.
AI-sturing bij moderne plug-in thuisbatterijen
Een interessante ontwikkeling is dat moderne plug-in thuisbatterijen steeds vaker beschikken over ingebouwde AI-sturing. Die AI leert het verbruikspatroon van de woning, analyseert weersverwachtingen en combineert die data met de dynamische energietarieven van de volgende dag.
De Anker SOLIX Solarbank Max AC is daar een goed voorbeeld van. Het systeem heeft een AI-modus die automatisch inspeelt op de verwachte zonneopwekking en de energieprijzen van de komende uren. Op basis daarvan besluit het systeem wanneer het optimaal is om te laden, te ontladen of energie te bewaren voor later. Dat gaat volledig automatisch op de achtergrond.
Wij zien in de praktijk dat die AI-sturing voor veel huishoudens al het grootste deel van de optimalisatie verzorgt zonder dat daar een apart extern systeem voor nodig is. Voor standaard woningen met zonnepanelen en een dynamisch energiecontract is de ingebouwde AI-sturing van een kwalitatief plug-in systeem daarmee al een volwaardige oplossing.
Ingebouwde sturing vs extern systeem
Sommige thuisbatterijen hebben energiemanagement ingebouwd in de app van de fabrikant. Die stuurt de batterij aan op basis van de P1-meter data en eventueel de energieprijzen van de dag.
Een extern systeem is een apart platform dat meerdere apparaten tegelijk aanstuurt en complexere optimalisaties kan uitvoeren. Dat is relevant voor woningen met zonnepanelen, een batterij, een laadpaal en een warmtepomp die allemaal samen moeten worden aangestuurd.
Wij zien in de praktijk dat voor de meeste huishoudens de ingebouwde functionaliteit van een kwalitatieve plug-in thuisbatterij al meer dan voldoende is. Een extern energiemanagementsysteem wordt pas relevant bij complexere installaties met meerdere grote verbruikers.
Is een HEMS noodzakelijk?
Niet verplicht. Een plug-in thuisbatterij werkt ook prima zonder uitgebreide energiesturing. Via de P1-meter stuurt de batterij automatisch op basis van het werkelijke verbruik en de beschikbare zonnestroom.
Voor wie maximaal wil profiteren van dynamische energietarieven is slimme energiesturing wel een waardevolle aanvulling. Het verschil tussen een batterij die blind laadt en ontlaadt en een batterij die slim inspeelt op prijsverschillen kan op jaarbasis tientallen tot honderden euro's schelen.
Meer over hoe de slimme meter en de P1-poort samenwerken met een thuisbatterij lees je in het artikel over de slimme meter. En voor wie wil begrijpen hoe gelijktijdig verbruik de sturing beïnvloedt lees je dat in het artikel over gelijktijdig verbruik.