Omvormer: wat is het en hoe werkt het bij een thuisbatterij?

Een thuisbatterij slaat energie op als gelijkstroom. Het Nederlandse elektriciteitsnet werkt op wisselstroom. Die twee zijn niet direct compatibel. Het apparaat dat die omzetting verzorgt vormt daarmee de brug tussen de batterij en de woning.

Wat is een omvormer?

Een omvormer, ook wel inverter genoemd, is een elektronisch apparaat dat gelijkstroom omzet naar wisselstroom of andersom. Bij een thuisbatterij gebeurt dat in beide richtingen. Tijdens het laden zet het de wisselstroom van het net om naar gelijkstroom voor de batterij. Tijdens het ontladen zet het de gelijkstroom om naar wisselstroom voor de woning.

Die omzetting gaat nooit verliesvrij. Een deel van de energie gaat verloren als warmte. Hoe efficiënter het apparaat, hoe minder energie er verloren gaat en hoe hoger de round trip efficiency van het systeem. Meer over round trip efficiency lees je in het artikel over round trip efficiency.

Welke soorten zijn er?

Bij thuisbatterijen zijn er drie hoofdtypen relevant.

Een enkelfasige variant verwerkt stroom op één fase. De meeste plug-in thuisbatterijen hebben een ingebouwde enkelfasige variant. Die maakt het mogelijk om de batterij via een geaard stopcontact aan te sluiten zonder professionele installatie.

Een driefasige variant verwerkt stroom op drie fases tegelijk. Die worden gebruikt in grotere vaste installatiesystemen en bij bepaalde hybride varianten.

Een hybride variant combineert de functies van een zonnepanelenomvormer en een batterijomvormer in één apparaat. Meer over hybride omvormers lees je in het artikel over hybride omvormer.

Ingebouwd vs extern

Bij plug-in thuisbatterijen zit het apparaat ingebouwd in het systeem. Dat is één van de belangrijkste kenmerken van een stekkerbatterij. De ingebouwde variant maakt professionele installatie overbodig en maakt aansluiting via een normaal stopcontact mogelijk.

Bij vaste installatiesystemen is het een apart extern apparaat dat door een erkend elektricien moet worden geïnstalleerd. Dat brengt extra kosten met zich mee maar biedt ook meer flexibiliteit in vermogen en configuratie. Meer over het verschil tussen plug-in en vaste systemen lees je in het artikel over plug-in vs vaste thuisbatterij.

Wat bepaalt de kwaliteit?

De kwaliteit van een omvormer bepaalt voor een groot deel hoe goed een thuisbatterij presteert. Een goed exemplaar heeft een hoge omzetefficiëntie, een snelle reactietijd op veranderingen in het verbruik en een betrouwbare thermische beheersing.

De reactietijd is bij dynamische energietarieven en piekverbruik extra relevant. Een snel reagerend apparaat voorkomt dat de woning onnodig stroom van het net haalt. De Anker SOLIX Solarbank Max AC heeft een reactietijd van minder dan 20 milliseconden, wat betekent dat het systeem vrijwel direct reageert op veranderingen in het verbruik.

AC vs DC koppeling

Thuisbatterijen kunnen op twee manieren worden gekoppeld aan zonnepanelen: via AC koppeling of via DC koppeling. Bij AC koppeling gaat de stroom van de zonnepanelen eerst door de zonnepanelenomvormer en daarna door het batterijapparaat. Bij DC koppeling wordt de batterij direct gekoppeld aan de zonnepanelen zonder tussenkomst van een extra omzetapparaat. Meer over het verschil lees je in het artikel over AC vs DC gekoppeld.