Anker SOLIX op de onbalansmarkt: de eerste grote plug-in batterij die meedoet

De Anker SOLIX Solarbank Max AC kan vanaf nu meedraaien in het virtuele energienetwerk van Frank Energie en handelen op de onbalansmarkt. Daarmee is het de eerste plug-in thuisbatterij van een groot merk die dit kan. Tot nu toe was actieve handel op de onbalansmarkt voorbehouden aan vaste installatiesystemen. Wij leggen uit wat het inhoudt, wat het oplevert en voor wie het interessant is.

Wat is de onbalansmarkt?

Het Nederlandse stroomnet moet op elk moment exact in balans zijn: er moet net zoveel stroom worden opgewekt als verbruikt. Wanneer er te veel of te weinig stroom op het net staat, ontstaat onbalans. Netbeheerder TenneT betaalt partijen die helpen die onbalans te corrigeren.

Dat is een andere markt dan de day-ahead markt waarop een gewoon dynamisch contract draait. Bij een dynamisch contract worden de prijzen een dag van tevoren vastgesteld per uur of kwartier. Op de onbalansmarkt gaat het om realtime correcties, met prijzen die per kwartier fors kunnen uitslaan. Meer over hoe dynamische tarieven werken lees je in het artikel over dynamische energietarieven.

Wat is een VPP?

VPP staat voor virtual power plant, een virtuele energiecentrale. Honderden of duizenden thuisbatterijen worden softwarematig gebundeld en samen aangestuurd alsof ze één grote batterij zijn. Die gebundelde capaciteit is groot genoeg om daadwerkelijk mee te tellen op de energiemarkt.

Voor jou als huiseigenaar betekent het dat je batterij op momenten dat jij hem niet nodig hebt wordt ingezet om het net te helpen balanceren. Daar krijg je een vergoeding voor. Het is dezelfde batterij, hetzelfde huis, maar er wordt een verdienmodel aan toegevoegd dat er eerst niet was.

Bijkomend voordeel: gebundelde thuisbatterijen verlichten de druk op het stroomnet. Meer over waarom dat urgent is lees je in het artikel over netcongestie.

Wat levert het op?

Frank Energie publiceert de werkelijke handelsresultaten van klanten. Over 2024 keerde het bedrijf ruim €890.000 uit aan klanten die hun batterij actief inzetten voor onbalanshandel. Van het handelsresultaat gaat ongeveer 85 procent naar de klant en houdt Frank ongeveer 15 procent in als vergoeding voor de dienst. De actuele cijfers publiceert Frank Energie op de eigen kennisbankpagina over onbalansprijzen.

Waar een thuisbatterij op een gewoon dynamisch contract volgens marktcijfers een terugverdientijd van 8 tot 10 jaar heeft, wordt bij onbalanshandel gerekend met ongeveer 5 tot 6,5 jaar. Dat verschil is aanzienlijk.

Wij zijn er wel eerlijk over dat die cijfers naar beneden zullen bijstellen naarmate meer huishoudens meedoen. Hoe meer batterijen de onbalans helpen corrigeren, hoe kleiner de onbalans en dus hoe lager de vergoeding. Wie nu instapt profiteert van een markt die nog relatief leeg is. Meer over wat de terugverdientijd bepaalt lees je in het artikel over terugverdientijd thuisbatterij.

Waarom kan de Anker SOLIX dit wel en andere plug-in batterijen niet?

Voor onbalanshandel moet een energieleverancier realtime opdrachten naar je batterij kunnen sturen. Dat vraagt om een open koppeling met het energiemanagementsysteem van de batterij via een API.

De meeste plug-in batterijen hebben die koppeling niet, of de fabrikant stelt hem niet beschikbaar aan derden. Van de bekende plug-in merken was tot voor kort geen enkele compatibel met de handelsdienst van Frank Energie. De Anker SOLIX Solarbank Max AC doorbreekt dat als eerste.

Daar komt bij dat een batterij ook fysiek geschikt moet zijn. Onbalanshandel vraagt om vermogen en om cycli. Met 3500W per unit en 10.000 laadcycli is de Anker SOLIX daarop gebouwd. Meer over waarom vermogen zo bepalend is lees je in het artikel over hoeveel vermogen een thuisbatterij nodig heeft.

Wat heb je ervoor nodig?

Je hebt een energiecontract bij Frank Energie nodig, een stabiele internetverbinding voor de batterij en je moet de handelsdienst activeren. Vanaf dat moment stuurt Frank de batterij aan met eenvoudige opdrachten: laden, ontladen, op eigen verbruik draaien of niets doen.

Je houdt zelf de regie. Je kunt grenzen instellen zodat er altijd een deel van de capaciteit gereserveerd blijft voor je eigen verbruik.

Waar moet je op letten?

Wij zijn eerlijk over de keerzijden. De onbalansmarkt is grilliger dan de day-ahead markt. Opbrengsten schommelen per maand en zijn het hoogst tussen mei en september, wanneer de zonneproductie het onvoorspelbaarst is.

Daarnaast maakt je batterij meer cycli dan bij normaal eigen verbruik. Meer cycli betekent meer slijtage. Bij LFP-cellen met 10.000 cycli is dat ruimschoots op te vangen, maar bij goedkopere systemen met minder cycli is het een reëel aandachtspunt. Meer over hoe celchemie de levensduur bepaalt lees je in het artikel over LFP vs NMC.

Tot slot geef je een deel van de controle uit handen. Je batterij doet wat de handelsalgoritmes bepalen, binnen de grenzen die jij instelt.

Ons advies

Voor wie een dynamisch contract heeft en de batterij toch al automatisch laat sturen, is onbalanshandel een logische volgende stap. Je verdient aan capaciteit die anders ongebruikt zou blijven.

Wij zien dit als het moment waarop de plug-in thuisbatterij volwassen wordt. Een systeem dat je zelf in het stopcontact steekt, kan nu meedoen aan dezelfde energiemarkt als installaties van tienduizenden euro's. In combinatie met het aankomende back-up systeem verdwijnt het laatste inhoudelijke argument voor een vaste installatiebatterij.

Twijfel je of dit bij jouw situatie past? Gebruik dan de keuzehulp om in een paar stappen het juiste systeem te vinden.