Theoretische capaciteit: wat staat er op de verpakking en wat krijg je echt?
Wie een thuisbatterij koopt, ziet op de verpakking een getal staan. Vijf kilowattuur, tien kilowattuur, vijftien kilowattuur. Dat getal is de theoretische capaciteit. Kort gezegd betekent dit dat de batterij in theorie zoveel energie kan opslaan. Echter verschilt dit vaak van wat je echt krijgt aan capaciteit die je kunt gebruiken.
Wat betekent dit getal precies?
We noemen dit ook wel de nominale capaciteit: het maximale aantal kilowattuur dat een batterij onder ideale omstandigheden kan opslaan. Het is het getal dat fabrikanten vermelden op de verpakking en in de specificaties.
Dat getal is niet onjuist, maar het is ook niet het hele verhaal. In de praktijk wijkt de beschikbare energie bijna altijd af van die theoretische waarde. Daarnaast worden batterijen vaak geleverd met instellingen die de batterij beschermen tegen slijtage. Gelukkig kan bij de meeste plug-in batterijen deze instelling zelf worden bepaald.
Waarom is de theoretische capaciteit niet wat je werkelijk krijgt?
Er zijn drie belangrijke redenen waarom de theoretische capaciteit verschilt van wat je in de praktijk beschikbaar hebt.
- Ontladingsdiepte Ook wel depth of discharge genoemd. De meeste batterijen worden niet volledig leeggetrokken om de levensduur te beschermen. Een batterij van 5 kWh die maximaal tot 10 procent wordt ontladen, heeft een bruikbare capaciteit van ongeveer 4,5 kWh. Meer over ontladingsdiepte lees je in het artikel over depth of discharge.
- Efficiëntie Ook wel round trip efficiency. Niet alle energie die je in een batterij stopt komt er ook weer uit. Een deel gaat verloren als warmte tijdens het laden en ontladen. Bij een round trip efficiency van 90 procent betekent dit dat je van elke 10 kWh die je inlaadt, 9 kWh terugkrijgt. Meer hierover lees je in het artikel over round trip efficiency.
- Temperatuurverlies Ook wel thermal loss. Batterijen presteren minder goed bij extreem lage of hoge temperaturen. Dit zul je zelf ook merken aan bijvoorbeeld je mobiele telefoon. Als het heel koud of juist heel warm is, gaat de batterij sneller leeg. Dit komt doordat er extra energie verloren gaat aan het verwarmen of verkoelen van het toestel. Die energie komt niet als bruikbare energie uit de batterij. Meer hierover lees je in het artikel over thermal loss.
Wat betekent dit voor de keuze van een thuisbatterij?
Wie een thuisbatterij vergelijkt op basis van de theoretische capaciteit, vergelijkt niet altijd appels met appels. Fabrikanten hanteren soms verschillende definities en meetmethoden.
De bruikbare capaciteit is daardoor een betrouwbaardere maatstaf. Die geeft aan hoeveel kilowattuur je in de praktijk werkelijk kunt gebruiken. Meer over het verschil lees je in het artikel over bruikbare capaciteit.
Voor de meeste huishoudens geldt dat een theoretische capaciteit van 5 kWh in de praktijk neerkomt op een bruikbare capaciteit van 4 tot 4,5 kWh. Dat is voor een gemiddeld nachtverbruik van 2 tot 4 kWh ruim voldoende. Meer over hoeveel capaciteit een thuisbatterij werkelijk nodig heeft lees je in het artikel over thuisbatterij capaciteit.