Thuisbatterij capaciteit: hoeveel heb je echt nodig?
Capaciteit is één van de meest besproken onderdelen van een thuisbatterij. En ook één van de meest overschatte. Wie een gesprek aangaat met een installateur of verkoper, krijgt al snel te horen dat meer capaciteit altijd beter is. In de praktijk klopt dat zelden.
Wat betekent capaciteit bij een thuisbatterij?
De capaciteit van een thuisbatterij wordt uitgedrukt in kilowattuur, afgekort kWh. Dat getal geeft aan hoeveel energie de batterij maximaal kan opslaan. Een batterij van 5 kWh kan in theorie 5 kilowattuur aan elektriciteit bewaren.
Maar die theoretische capaciteit is niet hetzelfde als de bruikbare capaciteit. De meeste batterijen werken niet op hun volledige capaciteit om de levensduur te beschermen. Een batterij van 5 kWh heeft daardoor in de praktijk vaak een bruikbare capaciteit van 4 tot 4,5 kWh. Meer over het verschil tussen theoretische en bruikbare capaciteit lees je in het artikel over bruikbare capaciteit.
Daarnaast is het belangrijk om te kijken naar de round trip efficiency. Dat geeft aan hoeveel procent van de energie die je in een batterij stopt er ook weer uitkomt. Een batterij met een round trip efficiency van 90 procent betekent dat je van elke 10 kWh die je inlaadt, 9 kWh terugkrijgt. De overige 10 procent gaat verloren als warmte tijdens het laad- en ontlaadproces. Bij moderne lithium-ion thuisbatterijen ligt dit percentage meestal tussen de 90 en 97 procent. Meer over hoe dit werkt lees je in het artikel over round trip efficiency.
Tot slot speelt vermogen een belangrijke rol. Capaciteit zegt iets over hoeveel energie een batterij kan opslaan, vermogen zegt iets over hoe snel die energie geladen of ontladen kan worden. Die twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Meer hierover lees je in het artikel over thuisbatterij vermogen.
Hoeveel capaciteit heb je nodig?
Dat hangt volledig af van het werkelijke energieverbruik van de woning. Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt ongeveer 2.900 kWh per jaar, wat neerkomt op ongeveer 8 kWh per dag. Maar dat gemiddelde zegt weinig over jouw specifieke situatie.
Wat telt is het nachtverbruik. Overdag laadt een batterij op zonnestroom. 's Avonds en 's nachts levert die opgeslagen energie terug aan de woning. Voor de meeste huishoudens ligt dat nachtverbruik tussen de 2 en 4 kWh. Een batterij van 5 kWh is daarvoor in de meeste gevallen ruim voldoende.
Wie een batterij koopt van 10 of 15 kWh terwijl het nachtverbruik structureel onder de 4 kWh ligt, benut die extra capaciteit nauwelijks. De investering is dan groter, maar het rendement niet.
Waarom wordt capaciteit zo vaak overschat?
Daar zijn meerdere redenen voor. Installateurs en verkopers hebben hogere marges op grotere systemen. Daarnaast spelen toekomstverwachtingen een rol. Veel huishoudens denken dat ze straks een warmtepomp of elektrische auto gaan aanschaffen en willen daar alvast rekening mee houden.
Dat is begrijpelijk, maar ook een valkuil. Een batterij die je nu koopt op basis van een situatie die over drie jaar misschien bestaat, is vaak te groot voor de situatie van vandaag. Een systeem dat jarenlang nauwelijks volledig benut wordt, verdient zichzelf niet sneller terug door zijn grotere capaciteit.
Wij zien dit regelmatig. Huishoudens die een systeem van 10 kWh of meer hebben laten installeren terwijl een systeem van 5 kWh hun verbruik al volledig had kunnen dekken. Het verschil in investering is aanzienlijk, het verschil in rendement minimaal.
Onze voorkeur gaat daarom altijd uit naar modulaire systemen. Wie klein begint heeft nooit last van overcapaciteit. Zodra je merkt dat de batterij rond 02:00 's nachts elke keer al leeg is, voeg je eenvoudig een uitbreidingsbatterij toe aan de bestaande installatie. Zo begin je veilig en schaal je op wanneer dat echt nodig is. Goede voorbeelden van modulaire plug-in systemen zijn de Jackery SolarVault 3 Pro Max AC en de Anker SOLIX Solarbank Max AC, beide systemen die eenvoudig uitgebreid kunnen worden.
Plug-in systemen en capaciteit
Bij plug-in thuisbatterijen is de keuze voor de juiste capaciteit extra relevant. Plug-in systemen zijn toegankelijker en goedkoper dan vaste installatiesystemen, maar ze bestaan in een breed scala aan capaciteiten. Van compacte systemen van 2,5 kWh tot modulaire systemen van 7 kWh en meer.
Het voordeel van modulaire plug-in systemen is dat je kunt starten met een kleinere capaciteit en later uitbreiden als de situatie daarom vraagt. Dat is een stuk verstandiger dan direct investeren in maximale capaciteit op basis van een verwacht toekomstig verbruik. Meer over plug-in systemen lees je in het artikel over plug-in thuisbatterijen.
Meer is niet altijd beter
De belangrijkste conclusie is eenvoudig. Kies een capaciteit die past bij het werkelijke verbruik van de woning, niet bij een ideaalplaatje. Een batterij die goed past bij het dagelijkse verbruiksprofiel presteert structureel beter dan een oversized systeem dat zelden volledig benut wordt.
Voor de meeste huishoudens ligt de juiste capaciteit een stuk lager dan de markt suggereert. Meer over hoe de salderingsregeling de keuze voor capaciteit beïnvloedt lees je in het artikel over de salderingsregeling.